Recycling zużytego
sprzętu elektrycznego i
elektronicznego

Opis segmentu

1. ZBIERANE I PRZETWARZANE MATERIAŁY

Ten obszar działalności Elemental Holding jest mocno zależny od otoczenia regulacyjnego. Mowa przede wszystkim o Dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/19/UE z dnia 4 lipca 2012 r. w sprawie zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, której głównym celem jest zwiększenie poziomu recyklingu zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego.

Spółki należące do Elemental Holding zgodnie z Ustawą z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym pełnią funkcje zbierających ZSEE, zakładów przetwarzania odpadów oraz prowadzących działalność w zakresie recyklingu. Oznacza to, że organizacje odzysku ZSEE zlecają im te funkcje, a spółki otrzymują od nich z tego tytułu wynagrodzenie, co stanowi pierwszy ze strumieni przychodów Elemental Holding w tym segmencie. Drugi ze strumieni wynika wprost ze sprzedaży materiałów odzyskanych w trakcie przetwarzania ZSEE.

Działanie systemu ZSEE w Polsce



Źródło: Spółka, Vestor DM

Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym zakłada funkcjonowanie 7 typów podmiotów na rynku ZSEE: 

  • wprowadzającego sprzęt elektryczny i elektroniczny (SEE) (producenci, wprowadzający do obrotu), odpowiedzialnego za zorganizowanie i finansowanie zbierania, przetwarzania ZSEE. Odpowiada także za osiąganie minimalnych rocznych poziomów zbierania i recyklingu.
  • dystrybutorów SEE, którzy udostępniają je klientom i nieodpłatnie przyjmują ZSEE w miejsce nowo sprzedanych urządzeń lub jeśli powierzchnia ich sklepów przekracza 400m2 przyjmują obowiązkowo wszelkie małogabarytowe ZSEE.
  • nabywców SEE, którzy nabywają SEE, wytwarzają ZSEE i przekazują je do punktów zbierania.
  • organizacje odzysku ZSEE, spółki akcyjne stworzone przez wprowadzających SEE, które działają na ich rzecz, organizują i zarządzają procesami przetwarzania i recyklingu.
  • zbierających ZSEE, którzy prowadzą w tym zakresie rejestrowaną działalność gospodarczą, przeprowadzają wstępną selekcję i przekazują je do zakładów przetwarzania. Są zobowiązani do informowania odpowiedniej gminy o prowadzonych punktach zbierania.
  • zakłady przetwarzania odpadów, które przeprowadzają procesy demontażu ZSEE i przygotowują je do przetworzenia przez przedsiębiorstwa prowadzące działalność w zakresie recyklingu. Są zobowiązane do uzyskania urzędowego zezwolenia na prowadzenie działalności w tym zakresie.
  • podmioty prowadzące działalność w zakresie recyklingu ZSEE

Proces recyklingu ZSEE finansowany jest przez wprowadzających sprzęt elektryczny i elektroniczny do obrotu. W cenie każdego nowego produktu uwzględniony jest koszt gospodarowania odpadami, inaczej opłata recyklingowa, która jest w całości przeznaczana na zorganizowanie systemu zbierania ZSEE. Im więcej szkodliwych dla środowiska substancji zawiera produkowany zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, tym wyższa jest opłata zawarta w jego cenie. Wprowadzający mogą obowiązek organizacji systemu wypełniać samodzielnie lub powierzyć go organizacji odzysku ZSEE, równocześnie przekazując jej wpływy z opłaty recyklingowej. Podmioty te podpisują umowy ze zbierającymi i zakładami przetwarzania.

 

2. MODEL BIZNESOWY

Etapy przetwarzania ZSEE



Źródło: Spółka, Vestor DM

Zakład Terra Recycling zlokalizowany w Grodzisku Mazowieckim specjalizuje się w recyklingu urządzeń chłodniczych, który przeprowadzany jest przy wykorzystaniu nowoczesnej linii umożliwiającej całkowite unieszkodliwienie freonu oraz produkcję materiału energetycznego z pianki poliuretanowej, która podobnie jak freon jest szkodliwa dla środowiska. Do zakładu trafiają urządzenia chłodnicze pochodzące z gospodarstw domowych, a także urządzenia chłodnicze stanowiące wyposażenie sieci handlowych, punktów gastronomicznych, automaty vendingowe, itp. Przetwarzanie sprzętu zawierającego substancje szkodliwe dla środowiska, jak freon, wymaga stosowania odpowiedniej technologii, dlatego wiąże się z wysokimi opłatami recyklingowymi.

W związku z rosnącym zapotrzebowaniem na usługi przetwarzania i recyklingu, Elemental Holding rozważa budowę nowego zakładu w Grodzisku Mazowieckim, który pozwoliłby na znaczne zwiększenie skali działalności w tym segmencie. Koszt jego powstania szacowany jest na EUR 5-7 m, a decyzja w sprawie rozpoczęcia budowy uzależniona jest od wyniku rozmów spółki z organizacjami odzysku ws. długoterminowej umowy na wspomniane usługi.

 

3. OPIS RYNKU, NA KTÓRYM DZIAŁA GRUPA

Rynek recyklingu zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego regulowany jest przez Dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/19/UE z dnia 4 lipca 2012 r. w sprawie zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego (WEEE – waste of electrical and electronic equipment). Dyrektywa, która ustala minimalne poziomy zbierania dla poszczególnych państw członkowskich, a także zakaz importu bądź eksportu ZSEE sprawiają, że działania podmiotów z branży recyklingu ZSEE ograniczają się do obszarów pojedynczych państw.

Według danych na październik 2018 r. rynek recyklingu ZSEE w Polsce tworzy:

  • 6099 podmiotów wprowadzających ZSEE
  • 8 autoryzowanych przedstawicieli
  • 2224 przedsiębiorców prowadzących działalność w zakresie zbierania
  • 146 przedsiębiorców prowadzących działalność w zakresie przetwarzania
  • 132 przedsiębiorców prowadzących procesy recyklingu i inne niż recykling procesy odzysku
  • 8 organizacji odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego

Dyrektywa nakłada na producentów i wprowadzających SEE do obrotu obowiązek finansowania zbierania, przetwarzania, odzysku i unieszkodliwiania ZSEE. Co więcej, zakłada minimalny roczny poziom zbierania, obliczany jako stosunek całkowitej masy ZSEE zebranego w danym kraju i średniej masy SEE wprowadzonego do obrotu w tym kraju w trzech poprzednich latach, za którego wykonanie również odpowiadają wcześniej wspomniane podmioty. W przypadku nieosiągnięcia zakładanej masy zebranych ZSEE, nakładane są na nie surowe kary finansowe. Od 2016 r. minimalny poziom zbierania ZSEE w UE wynosił 45%, natomiast od 2019 r. będzie wynosił już 65%.

Polska oraz 9 innych państw ze względu na niedobór niezbędnej infrastruktury i relatywnie niski poziom zużycia SEE, zostały, póki co zobowiązane do spełnienia nieco mniej wymagających poziomów. Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym ustaliła minimalne poziomy zbierania ZSEE, które wynoszą:

  • w okresie 1 stycznia 2018 r. – 31 grudnia 2020 r.: - 40% średniorocznej masy EEE wprowadzonego do obrotu w trzech poprzednich latach.
  • Od dnia 1 stycznia 2021 r.: - nie mniej niż 65% średniorocznej masy sprzętu wprowadzonego do obrotu lub 85% masy zużytego sprzętu wytworzonego na terytorium kraju.

Dodatkowo Minister Środowiska w rozporządzeniu z dnia 21 lipca 2017 r. w sprawie minimalnych rocznych poziomów zbierania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego ustalił poziomy w następujący sposób:

  • w 2018 r. 50% średniorocznej masy SEE wprowadzonego do obrotu w trzech poprzednich latach,
  • w 2019 r. 55% średniorocznej masy SEE wprowadzonego do obrotu w trzech poprzednich latach,
  • w 2020 r. 60% średniorocznej masy SEE wprowadzonego do obrotu w trzech poprzednich latach

W roku 2021 r. zgodnie z Ustawą dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, wprowadzający sprzęt zobowiązani będą do osiągnięcia minimalnego poziomu zbierania ZSEE nie mniejszego niż 65% średniorocznej masy sprzętu wprowadzonego do obrotu w trzech poprzednich latach lub 85% masy zużytego sprzętu wytworzonego na terytorium kraju.

Masa sprzętu wprowadzonego do obrotu i masa zebranego zużytego sprzętu w Polsce



Źródło: GIOŚ, Vestor DM


Minimalne poziomy zbierania ZSEE




Źródło: GIOŚ, Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2017 r. w sprawie minimalnych rocznych poziomów zbierania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, Vestor DM

 

Podział na grupy sprzętowe obowiązujący od 01.01.2018 r.

1. Sprzęt działający na zasadzie wymiany temperatury
  • lodówki
  • chłodziarki
  • zamrażarki
  • klimatyzatory
  • sprzęd do osuszania
  • pompy ciepła
  • grzejniki olejowe
2. Ekrany, monitory i sprzęt zawierający ekrany o powierzchni większej niż 100 cm
  • ekrany, monitory
  • odiorniki telewizyjne
  • laptopy
  • notebooki
3. Lampy
  • lampy fluorescencyjne
  • ciśnieniowe lampy sodowe
  • lampy metalohalogenkowe
  • diody elektroluminescencyjne (LED)
4. Sprzęt wielkogabarytowy (którykolwiek z wymiarów zewnętrznych przekracza 50 cm)
  • pralki, suszarki
  • zmywarki, kuchenki, piekarniki
  • sprzęt do odtwarzania dźwięku i obrazu
  • komputery wielkogabarytowe
  • drukarki, kioparki
  • automaty wydające
  • sprzęt medyczny
  • panele fotowoltaiczne
5. Sprzęt małogabatyrowy (żaden z zewnętrznych wymiarów nie przekracza 50 cm)
  • odkurzacze, zamiatacze
  • urządzenia do szycia
  • oprawy oświetleniowe
  • kuchenki i mikrofale
  • wentylatory
  • żelazka, tostery, czajniki, zegary
  • wagi, golarki, kalkulatory
  • radio, kamery, odtwarzacze
  • czujniki dymu, termosfery
6. Małogabarytowy sprzęt informatyczny i telekomunikacyjny (żaden z zewnętrznych wymiarów nie przekracza 50 cm)
  • telefony komórkowe
  • GPS
  • kalkulatory
  • routery
  • komputery osobiste
  • drukarki
  • telefony

  

Podział na 6 grup obowiązuje od 1 stycznia 2018 r. Wcześniej obejmował on 10 grup sprzętowych: 1) Wielkogabarytowe urządzenia AGD, 2) Małogabarytowe urządzenia AGD, 3) Sprzęt teleinformatyczny i telekomunikacyjny, 4) Sprzęt RTV, 5) Sprzęt oświetleniowy, 6) Narzędzia elektryczne i elektroniczne, 7) Zabawki, sprzęt relaksacyjny i sportowy, 8) Przyrządy medyczne, 9) Przyrządy do kontroli, 10) Automaty do wydawania: napojów, słodyczy oraz bankomaty. Zmiana podziału spowodowała, że wprowadzający do obrotu sprzęt chłodniczy nie mogą już wypełniać wymaganych od nich minimalnych poziomów zbierania i przetwarzania zlecając przetwarzanie tańszych w recyklingu pralek lub innych wielkogabarytowych urządzeń AGD. Jest to korzystna zmiana z punktu widzenia zakładów specjalizujących się w recyklingu sprzętu chłodniczego. Ze względu na to, że proces ten wymaga odpowiedniej technologii oraz linii umożliwiającej całkowite odessanie freonu z przetwarzanego sprzętu, na rynku Polskim jest niewiele podmiotów, które prowadzą działalność na skalę odpowiadającą potrzebom organizacji odzysku. Wśród nich najbardziej liczące się podmioty to: Terra Recycling (Grodzisk Mazowiecki), Biosystem (Bolęcin k. Trzebini), Remondis Electrorecycling (Łódź, Błonie), Elektro Recykling (Sękowo k. Nowego Tomyśla) oraz MB Recycling (Piekoszów k. Kielc).

W latach 2010-2016 zaobserwowano tendencję wzrostową w zakresie całkowitej masy wprowadzanego do obrotu sprzętu elektrycznego, a także masy zebranego sprzętu zużytego. Pierwsza z kategorii rosła w tym okresie w średnim rocznym tempie 3%. Na wzrost masy wprowadzanego do obrotu sprzętu wpływ ma skracający się cykl życia sprzętu, a także sprzyjająca koniunktura gospodarcza, która skutkuje większym popytem na urządzenia ze strony gospodarstw domowych. Jest to o tyle istotne, że udział masy zużytego sprzętu pochodzącego z właśnie z tego źródła w latach 20102016 wahał się w przedziale 92-95%.

Większy popyt na urządzenia elektryczne i elektroniczne ze strony gospodarstw domowych, szczególnie na te wielkogabarytowe, wiązać można z liczbą oddawanych do użytku mieszkań. Każde z mieszkań w krótkim czasie zostaje wyposażone w podstawowy sprzęt AGD (lodówka, pralka, kuchenka). Popyt przekłada się na większą masę sprzętu wprowadzanego do obrotu, a ta wpływa na zwiększanie się minimalnego poziomu zbierania (w ujęciu nominalnym).

 

Mieszkania oddane do użytkownia i całkowita masa wprowadzonego sprzętu w latach 2010-2017



Źródło: GIOŚ, GUS, Vestor DM

Masa ZSEE produkowana globalnie (mt) w latach 2016-2021p




Źródło: The Global E-waste Monitor 2017, Vestor DM

 

Według szacunków przedstawionych w raporcie The Global E-waste Monitor 2017, w 2016 r. globalnie wytworzone zostało 44.7m t ZSEE. Masa ZSEE wytworzonego w 2017p zgodnie z szacunkami przekroczyła 46m t. Prognozy zakładają dalszy wzrost masy ZSEE generowanego globalnie do 52.2m t w 2021 r., co oznacza CAGR w przedziale 3-4%.

W latach 2018-2021 r. na masę zbieranego i przetwarzanego zużytego sprzętu wpływać będzie wzrost masy wprowadzanego do użytku sprzętu oraz czynniki regulacyjne – minimalne poziomy zbierania.

Moce przerobowe w segmencie ZSEE szacowane są na ok. 80 tys. t.

4. JEDNOSTKI BIZNESOWE SEGMENTU

Elemental Holding działają następujące spółki:

  • Terra Recycling (Grodzisk Mazowiecki) - prowadzi jeden z najnowocześniejszych w Polsce zakładów przetwarzania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego. Dostarcza kompleksowe rozwiązania z dziedziny profesjonalnego przetwarzania i recyklingu wielko oraz małogabarytowego sprzętu AGD, w szczególności urządzeń chłodniczych, jak również sprzętu IT i telekomunikacyjnego. Za pośrednictwem firmy większość odpadów powstałych ze zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego poddawana jest odzyskowi i wraca na rynek w postaci surowców wtórnych, co znacząco przyczynia się do ograniczenia zużycia surowców naturalnych.
  • EMP Recycling (Litwa) - lider litewskiego rynku przetwarzania zużytych urządzeń elektrycznych i elektronicznych oraz katalizatorów samochodowych. Posiada zakład przetwarzania lodówek, linie produkcyjne do przetwarzania katalizatorów, kabli i zużytej elektroniki oraz laboratorium analiz próbek.

Na naszej stronie internetowej używamy plików "cookies" w celu zapewnienia efektywnej komunikacji, publikacji informacji w sposób przejrzysty oraz w celach analitycznych. Możecie Państwo ustawić funkcję akceptacji lub odrzucania plików cookies w przeglądarce internetowej. Szczegóły są w naszej Polityce prywatności.